Buddyzorg biedt sociaal emotionele steun en begeleiding aan mensen (cliënten), die lijden aan de belasting van een ernstige, chronische en/of levensbedreigende ziekte of aandoening. Buddyzorg wordt uitgevoerd door vrijwilligers (buddy’s). Buddy’s worden geselecteerd, getraind en begeleid. Met cliënten vindt een intakegesprek plaats, waarna bij een positieve indicatie voor Buddyzorg, een cliënt en een buddy aan elkaar gekoppeld worden. Voor buddy’s zijn er selectiecriteria en voor cliënten intakecriteria. De relatie tussen de cliënt en de buddy is bij Buddyzorg essentieel. Deze relatie is gelijkwaardig en wordt gekenmerkt door de ontmoeting tussen twee mensen die waarde hechten aan deze ontmoeting en die daar beide vrijwillig voor kiezen. Bij cliënten is er sprake van verlies. Zij moeten afscheid nemen van capaciteiten van fysieke, psychische en/of sociale aard, kortom zij moeten loslaten wat eens mogelijk was.

Buddyzorg is daarbij gericht op het verwerken van het ziek zijn en het versterken van de mogelijkheden, de draagkracht, de zelfstandigheid en de onafhankelijkheid van de cliënt en is daarmee veel meer dan een bezoek alleen.

Buddyzorg is:

• sociaal emotionele steun,
• aan individuele cliënten met een ernstige, levensbedreigende of chronische ziekte en/of langdurige fysieke beperkingen, waarbij sprake is van een forse impact van de ziekte op het leven van de cliënt.
• gericht op het versterken van hun autonomie en persoonlijke kracht,
• aansluitend bij hun eigen vragen en gedurende een afgebakende periode.

Buddyzorg wordt geboden:

• door vrijwilligers die aan criteria voldoen
• en die werken vanuit persoonlijke betrokkenheid met behoud van functionele distantie

Een buddy steunt een cliënt in het verwerken van zijn of haar ziek zijn. Dit geeft extra betekenis aan zijn leven en biedt mogelijkheden tot zelfontplooiing en -verwezenlijking. Een buddy zet zich een dagdeel per week in. Een cliënt krijgt buddyzorg gedurende maximaal twee jaren.

Sociaal emotionele steun

De steun die buddy’s bieden is gericht op het vergroten van de autonomie van de cliënt, en kan bestaan uit:

• vergroten van de leefwereld, b.v. door samen activiteiten te ondernemen, zoals uitgaan of naar theater gaan;
• openstaan voor de emoties van de cliënt, luisteren, praten over emoties die het ziek zijn / inleveren van fysieke mogelijkheden oproept; steun bij verliesverwerking;
• de cliënt steunen bij het omgaan met de ziekte en de gevolgen daarvan in het dagelijkse leven;
• steun bieden in het contact met artsen en hulpverleners;
• steun bieden bij het omgaan met een soms zwaar medicijnregime;
• steun bieden bij het onderhouden/opbouwen van een sociaal netwerk.

Buddy’s kunnen ook praktische steun bieden. Wanneer een cliënt hier meer dan incidenteel een beroep op doet, vindt er een verwijzing plaats naar bijvoorbeeld een Organisatie voor Vrijwillige Thuishulp.

Aan individuele cliënten met een ernstige, levensbedreigende of chronische ziekte en/of langdurige fysieke beperkingen

Iedereen die een vraag heeft die past binnen de kenmerken van het buddymodel kan een buddy aanvragen. Het kan bijvoorbeeld gaan om:

• mensen met HIV of aids;
• mensen met een levensbedreigende ziekte;
• mensen met een chronische ziekte;
• mensen met langdurige fysieke beperkingen.

Buddyzorg kan ook geboden worden wanneer deze cliënten zich geconfronteerd zien met meerdere, ingrijpende problemen tegelijkertijd, bijvoorbeeld mensen met een chronische ziekte en een psychiatrisch beeld, vluchtelingen met HIV. of druggebruikers met een levensbedreigende ziekte.

In de intake moet duidelijk worden of buddyzorg de geëigende vorm van hulpverlening is. Als dat niet het geval is, wordt iemand gericht doorverwezen.

Gericht op het versterken van hun autonomie en persoonlijke kracht

Mensen die een beroep doen op buddyzorg, hebben heel verschillende vragen. Rode draad is steun bij het hervinden van de balans in hun leven, waarin verlieservaringen een plek krijgen en mogelijkheden om wensen en dromen toch te realiseren, worden ontdekt. Buddyzorg helpt cliënten om hun autonomie en persoonlijke kracht in deze te (her)ontdekken.

Aansluitend bij hun eigen vragen en gedurende een afgebakende periode

Bij de start van buddyzorg wordt afgesproken welk doel de cliënt met de buddyzorg wil bereiken. Dit doel moet in 1-2 jaar te bereiken zijn. Regelmatig, meestal elk half jaar, wordt met de buddy en de cliënt geëvalueerd in hoeverre dit doel bereikt is, of bijstelling nodig is en of buddyzorg kan worden afgebouwd.

Door een vrijwilliger die aan criteria voldoet

Om een cliënt op adequate wijze steun te kunnen bieden, moet een buddy beschikken over bepaalde vaardigheden en kwaliteiten. Hij of zij dient minimaal:

• over een stabiele persoonlijkheid te beschikken;
• communicatief vaardig te zijn (beheersen van gesprekstechnieken, ook als het gaat om onderwerpen die met taboes omgeven zijn; betrouwbaar, de ander in zijn of haar waarde laten, kunnen relativeren);
• weet te hebben van de eigen motivatie, zodat dit niet onbewust een rol speelt in het contact met de cliënt;
• bereid te zijn feedback te ontvangen over zijn of haar functioneren als buddy (zelfkennis, zelfreflectie).

Buddy’s doen hun werk op vrijwillige basis. Zij krijgen niet betaald voor hun tijd en inzet. Wel krijgen zij hun onkosten vergoed.

Die werken vanuit persoonlijke betrokkenheid met behoud van functionele distantie

Solidariteit met een medemens in een moeilijke situatie en persoonlijke betrokkenheid zijn belangrijke drijfveren van buddy’s. De buddy hanteert het persoonlijke contact met de cliënt als instrument om de cliënt te steunen. Dit kan alleen wanneer de buddy ook in staat is een functionele afstand tot de cliënt te houden (zie ook het punt hiervoor).